“Chúng ta không sợ sai lầm, chỉ sợ phạm sai lầm mà không quyết tâm sửa chữa”.
[Trích tác phẩm: Đạo đức cách mạng – Chủ tịch Hồ Chí Minh]
Làm giáo viên chủ nhiệm nhiều năm, tôi dần hiểu rằng: Điều khiến người thầy trăn trở nhất không chỉ ở kết quả học tập, ở điểm số của học sinh trong mỗi học kỳ mà là theo thời gian, sau mỗi năm học, các em đã thay đổi được điều gì trong chính mình để lớn lên.
Một đứa trẻ có thể chưa giỏi ngay, nhưng nếu biết lắng nghe, biết nuôi dưỡng nghị lực, biết hun đúc điều mong muốn, biết đứng dậy sau vấp ngã thì đó đã là một sự trưởng thành rất thật.
Ở Trường THPT Trí Đức, chúng tôi tin rằng sự trưởng thành của học sinh không thể chờ đến lúc các em rời ghế nhà trường. Điều đó cần bắt đầu sớm hơn, từ chính đời sống hằng ngày của học sinh. Bởi tại đây, các em không chỉ đến trường để học vài tiết rồi trở về nhà. Các em sống trong trường, sinh hoạt theo nếp tập thể, lớn lên trong môi trường nội trú – nơi từng thói quen nhỏ, từ giờ giấc, cách ăn ở, cách ứng xử – đều là những trải nghiệm quý giá âm thầm góp phần làm giàu tâm hồn, hiểu biết, kỹ năng và hình thành nhân cách của các em.
Chính trong bối cảnh đó, ở năm học này, tôi đã được nhận và đồng hành với cậu học trò tên Tuấn.
Những ngày đầu thử thách
Năm học 2025–2026, Tuấn rời quê Cao Bằng bước vào cánh cổng Trí Đức. Ngày em đến, tôi nhìn thấy ở Tuấn sự lanh lợi của một cậu học trò thông minh. Rồi tôi cũng dần nhận ra ở Tuấn những cá tính, sự bướng bỉnh, hành vi đôi khi thiếu kiểm soát. Tuấn thường xuyên vi phạm nội quy. Em chưa coi trọng việc học, cũng chưa đủ chín chắn để hiểu ranh giới giữa tự do và kỷ luật.
Dù là giáo viên giàu kinh nghiệm, những ngày đầu nhận lớp, Tuấn thực sự vẫn là một thử thách với tôi. Nhắc nhở có. Khiển trách có. Các hình thức xử lý kỷ luật theo quy định cũng đã từng áp dụng.
Nhưng sự thay đổi không đến ngay.
Những lỗi vi phạm lặp lại khiến tôi – cũng như Nhà trường – buộc phải đối diện với một câu hỏi rất khó, nhưng không thể né tránh trong giáo dục: Khi học sinh liên tục sai, người thầy nên dừng lại ở kỷ luật hay tiếp tục trao cơ hội?
Khi kỷ luật đi cùng lòng yêu thương, tình nhân ái
Sau nhiều lần vi phạm, Nhà trường buộc phải đưa ra quyết định cho Tuấn thôi học và trở về Cao Bằng. Đó là một quyết định không dễ, với cả người học lẫn người dạy.
Gia đình Tuấn rơi vào lo lắng. Những cuộc gọi từ phụ huynh liên tục được gửi đến giáo viên chủ nhiệm và Nhà trường. Không phải để biện minh cho sai phạm của con, bố mẹ tha thiết xin cho con thêm một cơ hội được sửa sai.
Và tại Trí Đức, cánh cổng chưa bao giờ khép lại với những học sinh thật sự biết hối lỗi.
Gần ba thập kỷ qua, Nhà trường vẫn kiên định một triết lý giáo dục tưởng chừng rất giản dị, nhưng không dễ thực hiện: Kỷ luật là thước đo của lòng tự trọng, là nền tảng, nhưng nhân văn mới là cốt lõi.
Nhà trường quyết định cho Tuấn thêm một cơ hội. Không phải vì nương tay, mà vì tin rằng: Nếu học sinh còn muốn thay đổi để vươn lên, thì người thầy không được phép quay lưng.
Những thay đổi đáng ghi nhận
Phân tích, chia sẻ, mở lòng đồng hành với Tuấn một lần nữa, tôi nhận ra, có lẽ chính Tuấn cũng hiểu: đây là cơ hội cuối cùng của mình. Kỷ luật trong yêu thương và trách nhiệm, sự tâm huyết bền bỉ của tôi đã được đáp lại – Tuấn thay đổi.
Sự thay đổi của em không đến ào ạt, to tát, lớn lao. Nó bắt đầu từ những điều rất cụ thể: chấp hành nội quy nghiêm túc hơn, thái độ học tập rõ ràng hơn, cách ứng xử với thầy cô và bạn bè chừng mực hơn. Những buổi học đối phó dần được thay bằng những giờ tự học tự giác, đều đặn.
Sau một học kỳ nỗ lực bền bỉ, Tuấn tiến bộ rõ rệt. Không chỉ ở kết quả học tập, mà quan trọng hơn, ở ý thức sống và tinh thần trách nhiệm mà em bắt đầu khẳng định.
Thành quả của niềm tin và nghị lực
Cuối học kỳ I, Tuấn vươn lên xếp hạng thứ ba của lớp. Đó không chỉ là một con số.
Mà là kết quả của ý chí sửa mình, của niềm tin được trao đúng lúc, và của một môi trường giáo dục đủ kiên nhẫn để chờ học sinh lớn lên.
Câu chuyện của Tuấn lan tỏa trong tập thể lớp như một bài học rất lặng, nhưng rất sâu: Ai cũng có thể mắc sai lầm, nhưng chỉ những người dám sửa sai mới thực sự trưởng thành.
Trí Đức – nơi học sinh tỏa sáng
Ở Trí Đức, giáo viên không chỉ đứng lớp dẫn lối để học trò hướng về chân trời kiến thức. Chúng tôi đồng hành cùng học sinh từng khoảnh khắc trưởng thành, trong cả những giai đoạn khó khăn nhất của tuổi trẻ.
Không bỏ rơi.
Không phán xét vội vàng.
Nhưng cũng không dễ dãi với sai phạm.
Chính sự cân bằng ấy đã góp phần hình thành nên những học sinh Trí Đức: Trí tuệ trong học tập – kỷ cương trong hành vi – nghị lực trong thử thách – nghĩa tình trong cách sống.
Học sinh Trí Đức – tại Trường, biết nỗ lực để thành công. Ra đời có nền tảng để thành đạt. Và quan trọng hơn, biết yêu thương bản thân đúng cách, biết sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội.
Câu chuyện của Tuấn chỉ là một trong những câu chuyện đẹp nơi đây. Những câu chuyện không ồn ào, không phô trương nhưng đủ để khẳng định một điều: Trí Đức không chỉ là nơi học sinh học tập để thành tài mà trước tiên các em được luyện đức để biết làm người xứng đáng. Mỗi phút giây, từng ngày ở Trí Đức, các em trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình.
Bài viết của Cô Đinh Thị Lý – GVCN lớp 10N4
